Η "Eν Θεσσαλονίκη Ανωτέρα Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών" ιδρύθηκε το 1948 με το άρθρο 5 του Α.Ν. 800/1948 ως ίδιο Νομικό Πρόσωπο υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Το 1956 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της κυβερνήσεως διάταγμα περί εγκρίσεως του Εσωτερικού κανονισμού της ΑΣΒΣΘ, με το οποίο ρυθμίζονταν θέματα οργάνωσης και λειτουργίας της Σχολής.

Η έκδοση του διατάγματος αυτού έγινε με βάση το άρθρο 7 του Α.Ν. 800/1984. Η Σχολή άρχισε να λειτουργεί πρώτη φορά το ακαδ. έτος 1957-58. Το 1958 η σχολή μετονομάσθηκε σε Ανωτάτη Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών Θεσσαλονίκης και έγινε ισότιμη προς τις αντίστοιχες πανεπιστημιακές σχολές, η δε φοίτηση από τριετής έγινε τετραετής. Οι παραπάνω μεταβολές προβλέφθηκαν από το άρθρο 15 του Ν.Δ. 3876/1958. Με το ίδιο άρθρο προβλεπόταν και η έκδοση Νέου Κανονισμού λειτουργίας της Σχολής.

Το 1966 με το άρθρο 4 του Ν.Δ. 4578/1966 η Σχολή μετονομάσθηκε σε Ανώτατη Βιομηχανική Σχολή Θεσσαλονίκης και μετατράπηκε σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου  Δικαίου.

Από το Ακαδημαϊκό έτος 1971/72 οι σπουδές στην ΑΒΣΘ διαχωρίζονται στα Τμήματα Οικονομικών Επιστημών και Επιστημών Διοικήσεως Επιχειρήσεων και απονέμονται πτυχία και διδακτορικά διπλώματα Οικονομικών Επιστημών και Επιστημών Διοικήσεως Επιχειρήσεων.

Με το Π.Δ. 436/1985 έγινε η κατάτμηση σε δύο Τμήματα:

Καθένα από τα νέα Τμήματα χορηγεί αντίστοιχα ενιαίο πτυχίο.

Το 1990 με το Ν.Δ. 147/1990 η ΑΒΣΘ μετονομάσθηκε σε "Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών" και συγχρόνως ιδρύθηκαν τρία νέα Τμήματα:

Το Τμήμα της «Διοίκησης Επιχειρήσεων» μετονομάσθηκε σε «Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων». Το 1993 με το Π.Δ. 122/93 το «Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών» μετονομάσθηκε σε «Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών και Πολιτικών Σπουδών». Με το Π.Δ. 267/93 ιδρύθηκε το Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής.

Επίσης, ιδρύθηκαν τα παρακάτω Διατμηματικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών:

Το 1996 με το Π.Δ. 363/20-9-96, ιδρύθηκαν τα Τμήματα "Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών" και "Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης", τα οποία δέχθηκαν για πρώτη φορά φοιτητές το ακαδημαϊκό έτος 1998- 1999. Τέλος το καλοκαίρι του 2004 ιδρύθηκαν δύο ακόμη Τμήματα: το Τμήμα Μάρκετινγκ και Διοίκησης Λειτουργιών με έδρα την Έδεσσα και το Τμήμα Διοίκησης Τεχνολογίας με έδρα τη Νάουσα, τα οποία δέχθηκαν φοιτητές για πρώτη φορά το ακαδημαϊκό έτος 2004-2005

Σήμερα, ο χώρος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στον οποίο βρίσκονται οι σύγχρονες εγκαταστάσεις του, εκτείνεται σε έκταση 12 στρεμμάτων κοντά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, τη Διεθνή ΄Εκθεση Θεσσαλονίκης (Δ.Ε.Θ.) και το Τρίτο Σώμα Στρατού. Η συνολική επιφάνεια όλων των ορόφων του κτιρίου, το οποίο αποπερατώθηκε το 1991, είναι περίπου 35.000 τ.μ.

Εκτός από τα μεγάλα και μικρά αμφιθέατρα, τις αίθουσες διδασκαλίας και σεμιναρίων, τα γραφεία και τους υπόλοιπους χώρους όπου βρίσκεται η διοίκηση και ασκούνται όλες οι δραστηριότητες του Πανεπιστημίου, υπάρχει εστιατόριο, το οποίο λειτουργεί καθ' όλη τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους, κλειστό γυμναστήριο και βιβλιοπωλείο, ενώ σύντομα θα λειτουργήσει νηπιακός σταθμός. Στο χώρο του Πανεπιστημίου υπάρχουν επίσης δύο ξενώνες στους οποίους μπορούν να φιλοξενηθούν ταυτόχρονα από 4-8 άτομα, μέλη ΔΕΠ άλλων Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων του εσωτερικού ή εξωτερικού.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας είναι, στις αρχές του 21ου αιώνα, ένα ίδρυμα σχετικά μεσαίου μεγέθους(έχει περίπου 10.000 φοιτητές), με έμφαση στις οικονομικές, διοικητικές και κοινωνικο-πολιτικές επιστήμες. Με την ανάπτυξη νέων και την αναβάθμιση των υπαρχόντων Προγραμμάτων Σπουδών των Προπτυχιακών Τμημάτων, την οργάνωση υψηλής στάθμης Μεταπτυχιακών Σπουδών και την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας, οραματιζόμαστε το Πανεπιστήμιό μας ως το πρώτο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα στα Βαλκάνια στους τομείς της εξειδίκευσής του και με ευρωπαϊκή εμβέλεια. Εργαζόμαστε για ένα Πανεπιστήμιο το οποίο θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας, θα συνεργάζεται με δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις και θα συμπράττει με άλλα Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα με τρόπους που θα συμπληρώνουν και θα ενισχύουν τις δραστηριότητές του. Τέλος, επιθυμούμε ένα Πανεπιστήμιο το οποίο θα συμβάλλει στην πολιτισμική διάσταση της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας διατηρώντας συνεχή διάλογο με τους πολίτες.

Η επίτευξη υψηλής ποιότητας στη ζωή του Πανεπιστημίου αποτελεί πρώτιστη μέριμνά μας. Παράγοντες που θα προσδιορίσουν την ποιότητα θα είναι το υψηλό επίπεδο των πτυχιούχων, οι υψηλές προδιαγραφές των διδασκόντων, η συμμετοχή τους στην παραγωγή νέας γνώσης με δημοσιεύσεις διεθνούς κύρους, οι καινοτόμες μέθοδοι διδασκαλίας, η σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή και το εξειδικευμένο διοικητικό προσωπικό.